Balıkesir’in Havran ilçesinde bulunan tarihi İnboğazı Mağarası’nda gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda günümüzden 8 bin 300 yıl öncesine, yani MÖ 6300’lü yıllara tarihlenen yerleşim katmanında toplu halde yığılmış tarihi incir kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı. Bu çığır açan keşif, coğrafi işaret tescilli Havran İnciri‘nin kökenini binlerce yıl geriye götürerek bölge tarihine ışık tuttu.
İnboğazı Mağarası’nda Toplu Halde İncir Bulundu
Havran ilçesi sınırları içerisinde yer alan İnboğazı Mağarası’nda sürdürülen kazı çalışmalarında, geçtiğimiz yıl yalnızca birkaç münferit incir örneğine ulaşıldığını belirten Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Yalçıklı, bu yıl aynı katmanda çalışmaların derinleştirilmesiyle birlikte incir kalıntılarının bir kenara yığılmış toplu bir grup halinde ele geçirildiğini açıkladı.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Derya Yalçıklı’nın başkanlığında iki buçuk ay boyunca büyük bir titizlikle yürütülen kazı sezonu başarıyla tamamlandı.
MÖ 6300’lü Yıllara Uzanan Tarımsal Bulgular
Prof. Dr. Yalçıklı, MÖ 6300’lü yıllara uzanan bu özel katmanda arpa ve buğday gibi diğer tarımsal ürünlerin de bulunduğunu belirterek, söz konusu ürün Havran‘ın coğrafi işaretli markası olan incir olduğunda keşfin çok daha derin bir anlam taşıdığının altını çizdi.
Elde edilen bilimsel verilerin, söz konusu havzada incir meyvesinin 8 bin yılı aşkın bir süredir aralıksız ve severek tüketildiğini net şekilde kanıtladığını ifade eden Yalçıklı, mağarada Neolitik Dönem’den Kalkolitik Çağ’a uzanan süreçte Anadolu arkeolojisinde nadir görülen mimari düzenlemeler ve zemin kaplamalarının da tespit edildiğini sözlerine ekledi.
Coğrafi İşaret Tescilinin Haklılığı Kanıtlandı
Havran Belediye Başkanı Emin Ersoy, İnboğazı Mağarası kazı alanını bizzat ziyaret ederek yürütülen çalışmalar hakkında yerinde bilgi aldı. Havran İnciri‘ne ait çekirdeklerin ve kalıntıların binlerce yıllık katmanlarda gün ışığına çıkarılmasının tüm ilçe halkı adına büyük bir kıvanç kaynağı olduğunu dile getiren Ersoy, coğrafi işaret tesciliyle koruma altına alınan ürünün köklerinin binlerce yıl öncesine dayandığının artık bilimsel olarak kanıtlandığını vurguladı.
Havran Belediyesi’nden Kazılara Tam Destek
Başkan Ersoy, kadim tarihin gün yüzüne çıkarılması için özveriyle mesai harcayan Prof. Dr. Derya Yalçıklı ve ekibine teşekkür ederek, yerel yönetim olarak önümüzdeki süreçte konaklama imkânları, araç-gereç desteği ve personel temini dahil her türlü yardımı sağlamaya hazır olduklarını ifade etti. Bölge milletvekili ve ilçe kaymakamı ile koordinasyon içerisinde kazı çalışmalarının kapsamının genişletilmesi ve her türlü desteğin artırılması hususunda gayretle çalışacaklarını sözlerine ekledi.
Havran İnciri’nin Tarihi ve Kültürel Önemi
Balıkesir’in tarımsal kimliğinin en önemli simgelerinden biri ve coğrafi işaretle koruma altına alınmış en değerli lezzetlerinden biri olan Havran İnciri, yapılan bu keşifle birlikte sadece bir tarımsal ürün değil, aynı zamanda bölgenin kadim kültürel mirasının da ayrılmaz bir parçası olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. İnboğazı Mağarası’ndaki bu keşif, Havran’ın tarih sahnesindeki kadim varlığını belgelemesi açısından bölge turizmi ve kültürel tanıtımı için de büyük bir fırsat olarak değerlendiriliyor.
