KOAH hastalığı nedeniyle yaşanan solunum şikâyetlerinin ertelenmemesi gerektiğini söyleyen Balıkesir İl Sağlık Müdürü Dr. Miraç Çavdar, hastalığın erken teşhis edilmesinin yaşam kalitesini artırdığını bildirdi. Toplumsal farkındalığı yükseltmek amacıyla yaptığı açıklamalarda KOAH’ın risk faktörlerine, tanı yöntemlerine ve koruyucu önlemlere dikkat çekti.
KOAH hastalığı nedir?
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı, nefes darlığı, öksürük ve balgam gibi süreklilik gösteren solunumsal yakınmalarla ortaya çıkan kronik bir akciğer hastalığıdır. Dr. Miraç Çavdar, hastalığın önlenebilir risk faktörlerinden uzak durularak önlenebileceğini belirtti.
Hastalık ileri yaşlarda daha sık görülmesine rağmen genç bireyleri de etkileyebilmektedir. Bilimsel çalışmalara göre dünyada her 10 yetişkinden 1’inin KOAH hastası olduğu tahmin edilmektedir.
KOAH’da görülen başlıca belirtiler
KOAH hastalığının en yaygın belirtileri arasında öksürük, balgam ve nefes darlığı bulunmaktadır. Bazı hastalarda halsizlik ve yorgunluk hissi de görülmektedir.
Şikâyetlerin ilerleyen dönemlerde artması, hastaların günlük aktivitelerini ve yaşam kalitesini ciddi biçimde olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle nefes darlığı çekilen ve öksürüğü uzun süre devam eden kişilerin erken tanı için sağlık kuruluşlarına başvurması önemlidir.
Dr. Çavdar, dünyada KOAH hastalarının yüzde 60 ila 85’inin hâlâ tanı almadığını belirterek teşhis eksikliğinin önemli bir sorun olduğunu vurguladı.
KOAH risk faktörleri ve iklim değişikliğinin etkisi
KOAH hastalığının gelişiminde tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı önemli risk faktörlerinden biridir. Tütün dışında yoğun şehirleşmeye bağlı hava kirliliği, ikinci el duman ve çeşitli kirleticilere maruziyet de hastalık riskini artırmaktadır.
İç ve dış ortamlarda odun, kömür, bitki sapı ve tezek gibi yakıtların yakılmasıyla oluşan biyokütle dumanı da solunum sağlığını olumsuz etkiler. Bu yakıtların yoğun biçimde kullanıldığı alanlarda KOAH görülme riski daha yüksektir.
Çocukluk çağı ve kirleticiler
Yetersiz beslenme, çocukluk döneminde geçirilen akciğer enfeksiyonları ve kirleticilere pasif maruziyet nedeniyle akciğer gelişiminin geri kalması da KOAH için risk oluşturabilmektedir. Erken yaşlardan itibaren temiz hava solunan ortamlarda yaşamak ve solunum enfeksiyonlarını ihmal etmemek hastalığın önlenmesi açısından önemlidir.
Küresel iklim değişikliği KOAH’ı etkileyebilir
Küresel iklim değişikliğinin neden olduğu aşırı sıcak ve soğuk hava olayları ile orman yangınları, KOAH görülme sıklığını artırarak hastalığın seyrini ağırlaştırabilir. Bu durumun erken ölümlere yol açabileceği öngörülmektedir.
Solunum testi ile KOAH tanısı nasıl konur?
KOAH hastalığının tanısı, sağlık kurum ve kuruluşlarında uygulanan basit bir solunum testi ile kolayca konulabilmektedir. Solunum şikâyetleri devam eden kişilerin aile hekimlerine başvurarak kronik hastalık taraması yaptırması ve solunum testi talep etmesi erken teşhise katkı sağlayacaktır.
Hastalık ilerledikçe hava yollarındaki daralma ve solunum güçlüğü artabilmektedir. Bu nedenle tedavi, hekim tarafından kişiye özel planlanmaktadır.
Nefes açıcı inhaler ilaçlar nasıl kullanılmalı?
Kişisel tedavide hava yollarındaki daralmayı azaltmak, hastayı rahatlatmak ve yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla solunum yoluyla kullanılan nefes açıcı inhaler ilaçlardan yararlanılabilmektedir. İlaçlardan beklenen faydanın görülmesi için hekim önerisine uygun, düzenli ve doğru teknikle kullanılması şarttır.
Akciğer sağlığını korumak için hangi önlemler alınmalı?
Dr. Çavdar, KOAH’tan korunmak ve solunum sağlığını güçlendirmek için tütün ürünlerinden uzak durulmasını önerdi. Solunan ortam havasının temiz tutulması, düzenli ve dengeli beslenme ile düzenli egzersiz yapılması da akciğer sağlığına destek olmaktadır.
Yaş grubuna uygun aşıların ihmal edilmemesi, stresten kaçınılması ve reçete edilen ilaçların düzenli kullanılması da önemlidir. Ayrıca temizlik ürünlerinin birbiriyle karıştırılmaması ve solunum yolunu irrite eden maddelere maruziyetin azaltılması gerekmektedir.
KOAH ile mücadele için ücretsiz destek
Sağlıklı Hayat Merkezlerinde görev yapan fizyoterapistler, KOAH hastalarına ücretsiz destek sunmaktadır. Bu kapsamda büzük dudak solunumu, gevşeme egzersizleri, salgıların dışarı çıkarılması ve doğru vücut duruşu gibi nefes darlığıyla baş etme yöntemleri öğretilmektedir.
Tütün bağımlılığından kurtulmak isteyen vatandaşlar ilçe sağlık müdürlüklerindeki ve hastanelerdeki Sigara Bırakma Polikliniklerine başvurabilir. ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı ise 7 gün 24 saat hizmet vermektedir.
Dr. Miraç Çavdar, erken tanı ve düzenli kontroller için tüm sağlık tesislerinin halkın hizmetinde olduğunu belirtti. Solunum şikâyetlerinin ertelenmemesi gerektiğini vurgulayarak KOAH’sız ve sağlıklı bir yaşam için vatandaşlara destek olma çağrısında bulundu.
