UNESCO ustası hayatını kaybetti

İzmir’in Bergama ilçesinde, antik çağın en önemli kültürel miraslarından biri olan parşömen üretimini geleneksel yöntemlerle sürdüren dünyadaki son temsilcilerden UNESCO “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanlı karatabak İsmail Araç, 93 yaşında hayatını kaybetti.

1933 yılında Bergama’da doğan İsmail Araç, 1953’te Tabakçılar Köprüsü altında adım attığı dericilik mesleğini 71 yıl boyunca sürdürdü. Antik Bergama Krallığı döneminde M.Ö. 2. yüzyılda geliştirilen parşömen üretimini hiçbir kimyasal madde kullanmadan, tamamen geleneksel ve el emeğine dayalı yöntemlerle yapan dünyadaki nadir ustalardan biri olan Araç, ağır fiziksel güç gerektiren mesleğinde oğlak ve keçi derilerini “kavlato” adı verilen geleneksel bıçaklarla işliyordu.

Geleneksel Türk el sanatlarının yaşatılması ve dünyaya tanıtılması noktasında büyük emekleri bulunan Araç, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017 yılında “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ilan edilmiş, 2021 yılında ise UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” ünvanı ile tescillenmişti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da bizzat ödüllendirilen İsmail Araç, hem devlet protokolünün hem de uluslararası kültür çevrelerinin takdirini kazanarak Bergama’nın adını dünyaya duyurdu.

Geçmiş yıllarda verdiği röportajlarda “Ben ölürsem bu sanat biter” diyerek zanaatın geleceğine dair endişesini dile getiren usta, ömrünün son döneminde bu kadim kültürü geleceğe miras bırakmayı başardı. Yetiştirdiği kadın çırakları Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’e düzenlenen geleneksel “peştemal kuşatma” töreniyle ustalık icazeti veren Araç, parşömen sanatının nesiller boyu yaşaması için gerekli köprüyü kurduktan sonra hayata gözlerini yumdu.

Düzenlenen cenaze töreninin ardından sevenleri ve ilçe halkı tarafından dualarla son yolculuğuna uğurlanan İsmail Araç’ın vefatı, kültür dünyasında derin üzüntü yarattı.

Haber&Foto Kaynak: İHA