Ticaret satış hacmi geriledi, perakende %7,7 arttı

Ticaret satış hacmi, Eylül 2026’da yıllık bazda %5,6 azaldı. Aynı dönemde perakende satış hacmi %7,7 artarken toptan ticaret satış hacmi %10,9 geriledi.

Aylık verilerde de toplam ticaret satış hacmi %0,7 azalırken perakende satış hacmi %0,1 yükseldi. Böylece perakende ve toptan ticaret arasındaki ayrışma Eylül ayında da sürdü.

Ticaret satış hacmi yıllık bazda daraldı

2021=100 olarak hesaplanan ticaret satış hacmi endeksi, Eylül 2026’da bir önceki yılın aynı ayına göre %5,6 geriledi. Endeksteki yıllık daralma, Ağustos 2026’ndaki %0,8’lik artışın ardından belirginleşti.

Ağustos’taki artış yerini düşüşe bıraktı

Ağustos ayında ticaret satış hacmi hem yıllık hem de aylık bazda artmıştı. Yıllık değişim %0,8, aylık değişim ise %0,3 pozitif seyretti. Eylül ayında ise satış hacmi aylık bazda %0,7 azaldı ve yıllık değişim eksiye döndü.

Perakende ve toptan ticaret ayrışması

Perakende ticaret satış hacmi Eylül 2026’da yıllık %7,7 arttı. Toptan ticarette ise satış hacmi yıllık %10,9 ve aylık %1,3 azaldı. Verilerdeki tablo, perakendedeki artışın toptan ticaretteki belirgin gerilemeyi karşılayamadığını ortaya koyuyor.

Motorlu kara taşıtları ticareti zayıfladı

Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi yıllık %9,6 azaldı. Bu kalemde aylık değişim %0,2 artış yönündeydi. Toptan satış hacmi aylık %1,3 gerilerken perakende satış hacmi %0,1 yükseldi.

Perakende satış hacmi alt kalemleri

Perakende ticarette yıllık en yüksek artış %17,4 ile posta veya internet üzerinden yapılan satışlarda gerçekleşti. Bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtları satış hacmi %10,9, tıbbi ürünler ve kozmetik ise %10,4 arttı.

Gıda dışı perakendede, otomotiv yakıtı hariç, satış hacmi %8,6 yükseldi. Tekstil, giyim ve ayakkabı satışları %7,8 artarken saat ve mücevher hariç perakende ticaret %6,9, gıda, içecek ve tütün %6,2, otomotiv yakıtı ise %6,0 artış gösterdi.

Elektrikli eşya ve mobilya satış hacmi ise yıllık %1,3 azaldı. Bu gerileme, perakendeki genel artışın tüm alt kalemlerde aynı yönde gerçekleşmediğini gösteriyor.

Online perakende satışları

Posta veya internet üzerinden perakende satış hacmindeki %17,4’lük yıllık artış, Eylül 2026’da perakende alt kalemleri içinde en belirgin performansı gösterdi. Aynı satış kanalı aylık bazda da %1,4 yükseldi.

Aylık perakende satış değişimi

Aylık bazda posta veya internet üzerinden perakende %1,4, saat ve mücevher hariç perakende %1,2 arttı. Tekstil, giyim ve ayakkabı ile tıbbi ürünler ve kozmetik satışları %1,0 yükseldi.

Gıda, içecek ve tütün satış hacmi %0,8, elektrikli eşya ve mobilya satışları %0,6 arttı. Bilgisayar, kitap ve iletişim aygıtlarında %1,0, otomotiv yakıtında %0,3 azalış görüldü. Gıda dışı perakendede, otomotiv yakıtı hariç, aylık değişim sıfır oldu.

Önceki yıllarla karşılaştırma

Ticaret satış hacminin yıllık değişimi Eylül 2025’te %10,6, Eylül 2024’te ise %14,1 artışla kaydedilmişti. Eylül 2026’daki %5,6’lık düşüş, önceki iki yılın pozitif seyrinden belirgin bir farklılaşma oluşturdu.

Eylül verileri öne çıkan sonuçlar

Eylül 2026 verileri, toplam ticaret satış hacminde yıllık ve aylık daralmanın sürdüğünü gösteriyor. Buna karşılık perakende satış hacmi yıllık ve aylık bazda artmaya devam etti. Toptan ticaretteki %10,9’luk yıllık düşüş ise Eylül ayındaki tabloyu belirgin şekilde etkiledi.

Perakende tarafında internet üzerinden satışlar en hızlı büyüyen kalem oldu. Elektrikli eşya ve mobilya ise yıllık bazda tek azalan perakende alt kalemi olarak öne çıktı.

Haber: Hasan Yılmaz ve Mustafa Bakır